Spis Treści
Wstęp 5
I. ZAŁOŻENIA A REALIZACJA ZAJĘĆ TECHNICZNYCH W NAUCZANIU POCZĄTKOWYM NA PRZYKLADZIE LITERATURY PRZEDMIOTU 8
1. Cele i zdania przedmiotu technika w klasach I - III 10
2. Działalność praktyczna na zajęciach technicznych w edukacji
wczesnoszkolnej 18
3. Problemy realizacji założeń programowych zajęć technicznych
w nauczaniu początkowym 25
II. ZAŁOŻENIA METODOLOGICZNE BADAN 35
1. Cele i problemy badawcze 35
2. Metody i techniki 37
3. Narzędzia badawcze i ich opis 40
4. Charakterystyka badanego środowiska 42
5. Organizacja i przebieg badań 43
III. DANE O RESPONDENTACH, MIEJSCU I WARUNKACH PRACY 44
1. Płeć 44
2. Wiek badanych 44
3. Staż pracy w zawodzie nauczycielskim 46
4. Wykształcenie 50
5. Miejsce (środowisko) pracy 52
6. Osoby aktualne studiujące 54
IV. REALIZACJA ZAJĘĆ TECHNICZNYCH W NAUCZANIU POCZĄTKOWYM 56
1. Miejsce realizacji zajęć technicznych 56
2. Wykorzystane środków dydaktycznych w realizacji zajęć technicznych
58
3. Korzystanie w realizacji zajęć technicznych z gotowych zestawów
montażowych 61
4. Wykorzystanie na zajęciach technicznych wytworów uczniów klas starszych
63
5. Sposoby pracy z dziećmi przy realizacji programów z techniki 65
6. Najczęściej stosowane rodzaje lekcji na zajęciach technicznych 69
7. Stosowanie na zajęciach technicznych formy organizacyjne lekcji 70
8. Uwzględnianie na zajęciach technicznych zainteresowań uczniów 73
9. Podejście metodyczne stosowane na zajęciach technicznych 75
Zakończenie 78
Bibliografia 83
Aneksy 85
Spis tabel 90
Wstęp
Technika zmieniła i ciągle zmienia życie każdego człowieka. Im bardziej
współczesny człowiek odczuwa skutki rozwoju techniki, tym bardziej jest
zmuszony do zrozumienia i opanowania podstawowych jej problemów. Wiedza
techniczna nabiera coraz większego znaczenia dla każdego człowieka.
Jako człowiek korzystający z udogodnień cywilizacji i techniki zdaję sobie
sprawę, że nieznajomość wiedzy technicznej w ciągle przeobrażającym się
współczesnym świecie nie tylko dehumanizuje człowieka, który staje się
często niewolnikiem cywilizacji, ale także prowadzi do ujemnych skutków
przez nieracjonalne działanie człowieka w jego środowisku.
Jako zaś nauczyciel nauczania początkowego z małym doświadczeniem
pedagogicznym, realizujący, między innymi, zajęcia techniczne, tym bardziej
mam świadomość faktu, że, ze względu na swoją specyfikę, problem wychowania
technicznego wymaga dogłębnego i konsekwentnego poznania, które winno się
przejawić w odpowiednim działaniu pedagogicznym.
Zdając sobie sprawę z faktu, iż nie jest możliwe objęcie całego problemu
związanego
z edukacją techniczną w nauczaniu początkowym, ustaliłam z promotorem
temat mojej pracy licencjackiej, który dotyczy zawężonej problematyki
wychowania technicznego.
Celem mojej pracy jest ustalenie zależności między założeniami
programowymi a realizacją zajęć technicznych w klasach I - III.
Sądzę, że zgłębienie problematyki poprzez analizę literatury przedmiotu
oraz własnych badań pozwoli mi - młodemu nauczycielowi na starcie pracy
pedagogicznej - znaleźć odpowiedź na nurtujące mnie pytanie: na ile
teoretyczne podejście do problematyki realizacji założeń programowych
techniki zgodne jest z realizacją zajęć technicznych w codziennej pracy
pedagogicznej, osadzonej w realiach współczesnej rzeczywistości?
Myślę, że wnioski wyciągnięte z mojej pracy wykorzystam w praktyce
pedagogicznej. Mam też nadzieję, iż założenia programowe techniki nie staną
się dla mnie sztywnym wymogiem programowym, lecz inspiracją i przewodnikiem
do konkretnej pracy na zajęciach technicznych w nauczaniu początkowym.
Problematyka realizacji założeń programowych na zajęciach technicznych w
edukacji wczesnoszkolnej nie doczekała się dotychczas osobnego opracowania
bibliograficznego, została jedynie w formie cząstkowej przedstawiona w
literaturze przedmiotu.
W rozdziale pierwszym mojej pracy wykorzystałam opracowania naukowe
stanowiące teoretyczną analizę interesującego mnie problemu. Szczegółowa
bibliografia znajduje się
w końcowej części pracy.
Ze względu na fakt, że moja praca badawcza dotyczy realizacji założeń
programowych na zajęciach technicznych w klasach I - III, szczególnie
zainteresowało mnie aktualne spojrzenie na problem współczesnych teoretyków
i praktyków związanych z edukacją techniczną. Analiza czasopism
„Wychowanie Techniczne w Szkole”, „Życie Szkoły”
oraz „Problemy Oświaty na Wsi” dała mi możliwość poznania
konkretnych zależności między teorią a praktyką przez pryzmat teraźniejszych
problemów współczesnej szkoły podstawowej w Polsce.
W mojej pracy zastosowałam różne metody badawcze, choćby ze względu na to,
że moja praca ma charakter właśnie teoretyczno-badawczy.
W rozdziale pierwszym zastosowałam metodę analizy opracowań naukowych i
literatury pedagogicznej.
W rozdziale trzecim i czwartym posłużyłam się metodą sondażu
diagnostycznego, a jako technikę tej metody wykorzystałam ankietę.
Narzędziem badawczym zastosowanym do badań był kwestionariusz ankiety.
Szczegółowy opis poszczególnych metod, technik i narzędzi znajduje się w
rozdziale drugim, metodologicznym.
Praca składa się ze wstępu, rozwinięcia w postaci czterech rozdziałów,
zakończenia, aneksów, bibliografii, spisu tabel i wykresów oraz spisu
treści.
Rozdział pierwszy składa się z trzech podrozdziałów. Pierwszy określa cele
i zadania przedmiotu technika w klasach I - III. Drugi podrozdział traktuje
o działalności praktycznej na zajęciach technicznych w edukacji
wczesnoszkolnej. Ostatni, trzeci podrozdział pierwszego rozdziału dotyczy
problematyki realizacji założeń programowych zajęć technicznych w nauczaniu
początkowym.
Kolejny, drugi, rozdział jest rozdziałem metodologicznym. Składa się z
pięciu podrozdziałów i zawiera opis celów i problemów badawczych mojej
pracy, zastosowanych przeze mnie metod, technik i narzędzi badawczych.
Czwarty podrozdział dotyczy charakterystyki badanego środowiska. W
ostatnim, piątym podrozdziale zawarłam moje uwagi dotyczące organizacji i
przebiegu moich badań.
Rozdział trzeci jest analizą danych o respondentach oraz miejscu i
warunkach ich pracy. Dane o płci, wieku badanych, stażu pracy w zawodzie
nauczycielskim, wykształceniu, miejscu (środowisku) pracy oraz o osobach
aktualnie studiujących zawarte zostały w sześciu podrozdziałach tego
rozdziału.
Ostatni rozdział, czwarty, dotyczy realizacji zajęć technicznych w
nauczaniu początkowym. Składa się z dziesięciu podrozdziałów szczegółowo
opisujących sposoby realizacji zajęć technicznych w klasach I - III w
badanych przeze mnie placówkac
