SPIS TREŚCI
WSTĘP 4
ROZDZIAŁ I
DROGA POLSKI DO NATO 7
1.1 Rozwiązanie Układu Warszawskiego (1990-1991) 9
1.2 Program "Partnerstwo dla Pokoju" (PdP) 13
1.3 polska pełnoprawnym członkiem NATO 23
ROZDZIAŁ II
DZIAŁANIA NATO W EUROPIE POŁUDNIOWO - WSCHODNIEJ 32
2.1 Pierwsze podmuchy burzy w Jugosławii 33
2.2 Wojskowe aspekty udziału Polski w programie Partnerstwo dla Pokoju 40
2.3 Operacja wojskowa IFOR 41
2.4 Od IFOR do SFOR 45
2.5 Polskie Jednostki Wojskowe AFOR i KFOR 48
ROZDZIAŁ III
PIEWSZY ROK DZIAŁAŃ POLSKI W NATO 53
3.1 Wydarzenia roku 1989 - wynik fundamentalnych przemian
w Europie Środkowo - Wschodniej 54
3.2 Bilans funkcjonowania Sił Zbrojnych RP w NATO oraz misji pokojowych 56
ZAKOŃCZENIE 75
BIBLIOGRAFIA 78
WSTĘP
"Utrzymać międzynarodowy pokój i bezpieczeństwo (...)
dokonywać tego środkami pokojowymi, zgodnie z zasadami
sprawiedliwości i prawa międzynarodowego".
Kiedy w 1945 roku kończyła się II wojna światowa, Europa wyglądała jak wielkie pobojowisko. Tragedia zapoczątkowana zbrojną napaścią na polską placówkę Westerplatte, a zakończona szturmem Berlina, pochłonęła dziesiątki milionów ofiar. Te sześć lat powinno po wszech czasy żyć w ludzkiej pamięci, choćby dlatego, aby każdy, kto zdobędzie się na wojenne piekło, uświadomił sobie, ile niesie ono zła i tragedii. Wojna - najdramatyczniejsze ze starć - najbardziej uderza w niewinnych i bezbronnych ludzi.
Od ponad 50 lat kluczowym problemem międzynarodowym jest sprawa utrzymania pokoju i bezpieczeństwa na świecie. Wbrew przewidywaniom II wojna światowa nie stała się przełomowym wydarzeniem w tym względzie. W okresie powojennym nie było dotychczas ani jednego dnia pokoju, dnia bez wojny. W ponad 150 konfliktach, które miały miejsce po 1945 roku, zaangażowanych było ponad 75 państw. Rozmiary zniszczeń i krzywd trudno ująć w konkretne liczby. Zginęły miliony ludzi, kolejne przez tułaczkę i wypędzenie musiały opuścić rodzinne strony.
Niestety pomimo tej wielkiej przestrogi, nie brakuje na świecie szaleńców, gotowych w imię własnych interesów rozpętać wojnę, w której giną kobiety i mężczyźni, dorośli i dzieci. "Właśnie dlatego nosimy mundur i karabiny, dlatego w Konstytucji istnieje zapis o potrzebie obrony Ojczyzny, dlatego aktywnie działamy na forum Organizacji Narodów Zjednoczonych i wreszcie dlatego nasi koledzy uczestniczą w operacjach i misjach pokojowych". 1
Od początku lat 90 polską specjalnością było zabezpieczenie logistyczne międzynarodowych kontyngentów. Wysokie noty uzyskiwane w pokojowej służbie, rosnący autorytet dobrych żołnierzy coraz częściej kierowały Polaków na pierwsze linie, w tym m.in. do wykonywania zadań operacyjnych w działaniach obejmujących elementy wymuszania pokoju (UNPROFOR, IFOR/SFOR). 2
Wkład Polski w dzieło odprężenia i zbliżenia między narodami polega m.in. na udziale żołnierzy Wojska Polskiego w międzynarodowych misjach, których celem jest przywracanie pokoju i zagwarantowanie przestrzegania międzynarodowych układów rozejmowych.
Wyraża się on udziałem ponad 31 tysięcy żołnierzy i personelu cywilnego w 37 różnych misjach i operacjach pokojowych prowadzonych pod auspicjami międzynarodowych organizacji na terytoriach 30 państw m.in. w Korei i Afganistanie, w Namibii, Egipcie i Syrii, w Kuwejcie i Iraku, w byłej Jugosławii, w Kambodży, Libanie i Bośni.
Polscy wysłannicy pełnili odpowiedzialne funkcje w kierownictwach operacji, w zespołach obserwatorów, wykonywali trudne zadania o charakterze bojowym w zwartych oddziałach logistycznych i operacyjnych. Misjami ONZ kierowali m.in. generał Roman Misztal, Stanisław Koziej. Polski generał Mieczysław Bieniek dowodził Polsko-Nordycką Brygadą Sił SFOR, zapewniającą pokój w Bośni i Hercegowinie. 3
1 M. Jędrzejko: "NATO-kilka słów o historii"; Polska w NATO" - Dom Wydawniczy BELLONA Warszawa 1998 r., s.,5
2 "Misje pokojowe" - Siły Zbrojne, Warszawa listopad 1997 r., s. 88
3 M. Jędrzejko: "Polacy w służbie pokoju"; Polska w ..." op. cit ., s. 19
Zainteresowanie wojskiem polskim uczestniczącym w misjach pokojowych NATO, skłoniło mnie do podjęcia takiego tematu w niniejszej pracy.
Praca ta składa się z trzech rozdziałów :
W rozdziale pierwszym przedstawiłam w jaki sposób kształtowała się droga Polski do NATO. Jakie kroki musiał uczynić nasz kraj aby zostać pełnoprawnym członkiem Paktu Północnoatlantyckiego.
Rozdział drugi omawia szczegółowo udział żołnierzy Wojska polskiego w misjach pokojowych NATO. Opisuje zadania polskich jednostek, ich struktury, rejony stacjonowania i działania oraz osiągnięcia w misjach IFOR, SFOR i KFOR.
Rozdział trzeci jest próbą podsumowania ostatniego roku działań Polski w NATO. Ukazuje zaangażowanie naszego wojska w zapobieganiu wybuchu lub odrodzenia się konfliktów w Kosowie.
Całość pracy zamyka zakończenie zawierające wnioski końcowe, w których podsumowania została wiedza zdobyta na podstawie literatury fachowej
