Spis treści
Wstęp ………………………………………………………………………………….2
ROZDZIAŁ I
HISTORIA SAMORZĄDU POWIATOWEGO W POLSCE
1. Początki administracji i nowożytna administracja w państwie polskim……………4
2. Administracja polska od Księstwa warszawskiego do jej odbudowy po I wojnie światowej………………………………………………………….…………………..11
3. Polska administracja powojenna……………………….…………………………...16
4. Powiat jako jednostka podziału terytorialnego w Polski w czasach obecnych……21
ROZDZIAŁ II
TWORZENIE POWIATÓW W POLSCE
1. Pojęcie podziału terytorialnego…………………………………………………….25
2. Przyczyny wyodrębniania powiatów w Polsce…………………………………….27
3. Kryteria tworzenia i typy powiatów……………………………………………….29
ROZDZIAŁ III
CHARAKTER ZADAŃ PEŁNIONYCH PRZEZ SAMORZĄD POWIATOWY
1. Publiczny charakter zadań powiatu………………………………………………...36
2. Zakres zadań samorządu powiatowego…………………………………………….37
3. Zadania własne, zlecone i inne……………………………………………………..38
4. Źródła dochodów Powiatu………………………………………...……………….42
ROZDZIAŁ IV
ORGANIZACJA POWIATU
1. Organy powiatu………………………………………………………...…..………..46
2. Zadania i kompetencje rady powiatu…………………………………………...…....56
3. Zadania i kompetencje organów wykonawczych……………………………………61
Zakończenie……………………………………………………………………..……..69
SPIS LITERATURY………………………………………………………………...…71
Wstęp
Od wieków społeczeństwa domagały się prawa samostanowienia o sobie. To dobitnie uwidoczniło się podczas rewolucji francuskiej. Wtedy powstały zręby samorządu terytorialnego, później określanego przez historyków jako „nowoczesny”. Na przestrzeni dziesięcioleci, zapoczątkowany we Francji system samorządowy różnie przeobrażał się w różnych krajach. Rządzący bardzo opornie decydowali się na oddawanie części swych praw w ręce narodu.
W Polsce należy przyjąć, iż dopiero od roku 1990 stworzono i zaczęto realizować demokratyczne formy samorządu terytorialnego. Został on reaktywowany w Polsce po czterdziestoletniej przerwie i został oparty bez wątpienia na doświadczeniach międzywojennego polskiego samorządu terytorialnego i samorządów państw Europy Zachodniej. Nie można jednak w żadnym razie traktować obecnego samorządu terytorialnego jako struktury statycznej – wręcz odwrotnie, samorząd ten znajduje się w ciągłym rozwoju.
Jest on związkiem miejscowego społeczeństwa, organizacyjnie i prawnie wyodrębnionym w strukturze państwa, powoływanym do samodzielnego wykonywania administracji państwowej.
W Polsce zdecydowano się na rozwiązanie „dualistyczne”. To oznacza, że część obowiązków spoczywa na państwie, a część przejmuje samorząd terytorialny. Nastąpił trójstopniowy podział samorządu terytorialnego na: gminny, powiatowy oraz wojewódzki. Aby to uregulować, ustanowiono zbiór przepisów dotyczących struktur samorządu terytorialnego, umocowanych w zgodzie z Konstytucją RP jak i Europejską Kartą Samorządu Terytorialnego.
Zadania samorządu terytorialnego polegają na tym, iż musi on zaspokajać potrzeby miejscowej ludności w takich dziedzinach życia publicznego jak: zdrowie, szkolnictwo, bezpieczeństwo wewnętrzne, ochrona środowiska. Rynek gospodarczy nie przejmuje tych sektorów, a państwo nie jest w stanie tego zabezpieczyć. Część swych obowiązków przekazało samorządom, pozostawiając sobie rolę kontrolną.
Najważniejszą rolę w samorządzie terytorialnym pełnią wybierani radni oraz finanse danej gminy czy powiatu lub województwa. Osoba radnego powinna odznaczać się duża wiedzą oraz wysokim poziomem etyczno – moralnym. Należy dodać do tego stan przepisów prawnych, jakimi podlegają każde decyzje i uchwały samorządów.
Transformacja ustrojowa w Polsce wprowadziła zmiany w systemie zarządzania gospodarką, a co za tym idzie, zarządzanie powiatem. Podstawą działania samorządu powiatowego jest ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym , która wprowadziła wiele istotnych zmian w funkcjonowaniu powiatu.
Jak ważną rolę ma do spełnienia samorząd powiatowy, wiedzą ci, którzy żyją i pracują w nim na co dzień.
Podstawowym celem tej pracy jest ukazanie ustroju i funkcjonowania powiatu.
W pierwszym rozdziale pracy ukazano historię samorzadu powiatowego w Polsce. Omówiono początki administracji i nowożytną administrację w państwie polskim oraz administrację polską od Księstwa warszawskiego do jej odbudowy po I wojnie światowej. Scharakteryzowano także polską administrację powojenną, jak również powiat jako jednostkę podziału terytorialnego Polski w czasach obecnych.
W drugim rozdziale skupiono uwagę na procesie tworzenia powiatów w Polsce. Wyjaśniono pojęcie podziału terytorialnego, a także przedstawiono przyczyny wyodrębniania powiatów w Polsce. Omówiono również kryteria, którymi kierowano się podczas procesu wyodrębniania powiatów w Polsce. Ponadto zwrócono uwagę na typy powiatów.
Rozdział trzeci przedstawia charakter zadań pełnionych przez samorząd powiatowy. W tej części pracy zwrócono uwagę na publiczny charakter zadań powiatu, a także na ich zakres. Dokonano również charakterystyki różnych typów zadań realizowanych przez powiat. Omówiono także źródła dochodów samorządu powiatowego.
Ostatnia część pracy poświęcona została dokładnej analizie organizacji powiatu. Przedstawiono tutaj organy powiatu ze szczególnym uwzględnieniem zadań oraz kompetencji rady powiatu, zarządu powiatu i starosty.
Podczas pisania pracy wykorzystano literaturę przedmiotu oraz obowiązujące akty prawne.
Zebrane materiały zostały ujęte w formie opisowej, tabelarycznej i graficznej.
