Spis treści:
Wprowadzenie 3
Rozdział I Zakaz konkurencji w czasie trwania stosunku pracy 5
§ 1. Ogólna charakterystyka zakazu konkurencji 5
1. Pojęcie „działalności konkurencyjnej” 5
2. Pojęcie „zakazu konkurencji” i charakter zobowiązania 9
§ 2. Warunki skuteczności umowy o zakazie konkurencji 11
1. Strony umowy o zakazie konkurencji 11
2. Wymóg zawarcia odrębnej umowy 12
3. Forma pisemna 18
§ 3. Zakres zakazu konkurencji 18
1. Zakres przedmiotowy 18
2. Zakres czasowy 22
3. Zakres terytorialny 24
§ 4. Odpowiedzialność za naruszenia 24
Rozdział II Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy 30
§ 1. Uwagi wprowadzające 30
§ 2. Warunki skuteczności klauzuli konkurencyjnej 31
1. Odrębna umowa 31
2. Określenie zakresu przedmiotowego 32
3. Czas zawarcia klauzuli konkurencyjnej 33
4. Okres obowiązywania klauzuli 34
5. Ograniczenia podmiotowe 38
6. Umowa odpłatna 42
§ 3. Odpowiedzialność za naruszenia 48
1. Odpowiedzialność na zasadach ogólnych 48
2. Zastrzeżenie kary umownej 49
3. Właściwość sądu i przedawnienie roszczeń 54
4. Odpowiedzialność na podstawie przepisów ustawy
o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji 56
Podsumowanie 58
Bibliografia i wykaz orzeczeń 59
Wprowadzenie
Jedną z najważniejszych zmian, jakie nierozłącznie wiążą się z wprowadzeniem gospodarki wolnorynkowej w Polsce, jest powstanie ogromnej liczby prywatnych firm i przedsiębiorstw. W warunkach gospodarki wolnorynkowej, szczególne znaczenie dla osób prowadzących działalność gospodarczą posiada znalezienie rynków zbytu na ich towary i usługi. Wiąże się z tym konieczność pozyskania możliwie najszerszego kręgu odbiorców. W ten sposób pomiędzy poszczególnymi przedsiębiorcami z roku na rok narasta zjawisko, które zwykliśmy określać mianem konkurencji. Konkurencja jest podstawową siłą napędową każdej gospodarki, bez niej wszelki rozwój byłby o wiele wolniejszy. We współczesnych realiach, gdy konkurencja ma charakter globalny, firmom coraz trudniej jest nie tylko zdobyć przewagę na rynku, ale i zwyczajnie na nim zaistnieć. Dlatego też wśród przedsiębiorców zauważalna jest obecnie tendencja do optymalnego zorganizowania ich przedsiębiorstwa. Przede wszystkim zwraca się uwagę na doskonałą organizację wewnętrzną. Wprowadzane są różnego rodzaju rozwiązania mające udoskonalić organizację pracy, sami pracownicy nierzadko przechodzą liczne szkolenia mające na celu podwyższenie ich kwalifikacji zawodowych. Nieodłącznym elementem konkurowania jest zabezpieczanie istotnych dla przedsiębiorstwa informacji przed dostaniem się właśnie w ręce innych podmiotów rywalizujących.
Potrzeba prawnej regulacji sposobów zabezpieczania interesów podmiotów prowadzących wolnorynkową działalność gospodarczą w naszym kraju stała się bardzo pilna. Dotyczyło to takich kwestii jak np. zabezpieczenie tajemnicy procesów produkcji, zapewnienie przestrzegania tajemnicy handlowej, oraz co się z tym wiąże – zamknięcie byłym pracownikom dostępu do rynków zbytu ich poprzednich pracodawców. Reakcją na sygnały ze strony przedstawicieli nauki prawa, jak i samych przedsiębiorców, było wprowadzenie do kodeksu pracy z 1974 r. na mocy nowelizacji z lutego 1996 r., nowego Rozdziału IIa pt. “Zakaz konkurencji”.
Celem niniejszej pracy jest przedstawienie rozwiązań prawnych, które w świetle aktualnego stanu prawnego służą zabezpieczeniu interesów pracodawców. Główny nurt rozważań skoncentrowany będzie na rozwiązaniach przewidzianych w prawie pracy. Jednak z uwagi na to, że uregulowania zawarte w kodeksie pracy nie stanowią regulacji kompleksowej, konieczne będzie także zaprezentowanie rozwiązań przewidzianych w kodeksie cywilnym,– do którego zresztą k.p. odwołuje się wprost w art. 300.
Całość pracy podzielona została na dwa rozdziały, każdy poświęcony innemu „rodzajowi” umowy o zakazie konkurencji. W rozdziale pierwszym przedstawiona i szczegółowo omówiona została umowa o zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy, zaś klauzuli konkurencyjnej poświęcona jest druga część pracy. Takie rozwiązanie gwarantuje zdecydowanie lepszą czytelność i przejrzystość rozważań.
