Wykaz skrótów
Wstęp
Rozdział I. Pojęcie i treść testamentu w polskim prawie spadkowym
1. Pojęcie prawa spadkowego
2. Pojęcie spadku
2.1. Skład spadku
2.2. Otwarcie spadku
3. Źródła unormowania prawa spadkowego
4. Pojęcie testamentu
4.1. Testament jako czynność prawna
4.2. Testament jako dokument
4.3. Zdolność testowania
4.4. Swoboda testowania i jej ograniczenia
4.4.1. Zakaz testamentów wspólnych
Rozdział II. Testamenty zwykłe
1. Uwagi ogólne
2. Testament holograficzny (własnoręczny)
2.1. Własnoręczność podpisu
2.2. Podpis testatora
2.3. Datowanie testamentu
3. Testament notarialny
3.1. Testament jako akt notarialny
3.2. Przesłanki ważności aktu notarialnego
3.3. Obowiązki notariusza
4. Testament alograficzny (urzędowy)
4.1. Oświadczenie woli testatora
4.2. Organy uprawnione do odebrania oświadczenia
4.3. Świadkowie testamentu alograficznego
Rozdział III. Testamenty szczególne
1. Uwagi ogólne
2. Testament ustny
2.1. Przesłanki ważności testamentu ustnego
2.1.1. Obawa rychłej śmierci spadkodawcy
2.1.2. Okoliczności szczególne
2.1.3. Oświadczenie woli testatora
2.2. Przesłanki skuteczności testamentu ustnego
2.2.1. Spisanie treści oświadczenia spadkodawcy
2.2.2. Sądowe stwierdzenie treści testamentu
3. Testament podczas podróży na polskim statku morskim lub powietrznym
3.1. Dopuszczalność sporządzenia testamentu podróżnego
3.2. Osoby uprawnione do odebrania oświadczenia woli testatora
4. Testament wojskowy
4.1. Dopuszczalność sporządzenia testamentu wojskowego
4.2. Formy testamentu wojskowego
5. Przesłanki nieważności testamentu
5.1. Przyczyny nieważności testamentu
5.2. Ustalenie nieważności testamentu
5.3. Konwersja testamentu
Wnioski końcowe
Bibliografia
Wykaz aktów normatywnych
Wykaz orzecznictwa sądowego
Wstęp
W prawie polskim jedyną czynnością pozwalającą osobie fizycznej rozrządzić całością lub częścią majątku na wypadek śmierci jest testament. Spadkodawca wyraża w nim swoją wolę powołania określonych osób do dziedziczenia na wypadek swej śmierci. Chociaż śmierć bliskiej osoby to bardzo przykre wydarzenie dla każdego człowieka, ponieważ wywołuje ono nie tylko określone skutki w sferze emocjonalnej, ale także poważne skutki prawne. Z chwilą śmierci prawa przysługujące zmarłemu przechodzą, bowiem na jego spadkobierców jeżeli sporządził testament. Testamenty bardzo często wzbudzają wiele emocji. Im większy majątek pozostawia spadkodawca, tym większe są oczekiwania jego najbliższych związane z treścią tego testamentu. Niestety, nie zawsze ostatnia wola zmarłego jest szanowana. Utrudnia to ludzka zachłanność, która prowadzi do czynów niemoralnych i karalnych zarazem. Ludzie posuwają się do fałszowania testamentów, aby tylko zagarnąć majątek wyłącznie dla siebie. Sporządzenie testamentu przez spadkodawcę i ukazanie w nim spadkobierców ułatwia podział majątku po śmierci testatora.
Przedmiotem pracy jest przedstawienie istoty oraz rodzajów testamentów występujących w prawie polskim. Celem pracy jest przybliżenie zagadnień z zakresu prawa spadkowe-go, a w szczególności kompleksowe przedstawienie zagadnień związanych problematyką testamentów.
Praca składa się ze wstępu, trzech rozdziałów oraz wniosków końcowych.
W rozdziale I przedstawiono zagadnienia związane z prawem spadkowym m.in. poję-cie spadku, skład spadku, otwarcie spadku oraz przedstawiono źródła unormowania prawa spadkowego. Największy nacisk położono na pojęcie testamentu, które zostało przedstawione w dwóch aspektach m.in. jako czynność prawna oraz jako dokument. Wyjaśniono zdolność testowania oraz swobodę i ograniczenia w testowaniu.
W rozdziale II przedstawiono i opisano rodzaje testamentów zwykłych m.in. testament holograficzny czyli własnoręczny, testament notarialny oraz testament alograficzny czyli urzędowy.
Rozdział III poświęcony jest testamentom szczególnym. Opisano w nim rodzaje testamentów szczególnych tj. testament ustny, testament podczas podróży na polskim statku morskim lub powietrznym oraz testament wojskowy. Przedstawiono również przyczyny oraz ustalenia nieważności testamentu i konwersję testamentu.
We wnioskach końcowych przedstawione zostały zagadnienia podsumowujące oraz własne rozważania na temat testamentów.
Praca opiera się na fachowej literaturze tego tematu m.in. podręczniku S. Wójcika „Podstawy prawa cywilnego, prawo spadkowe”, E. Gniewek „Komentarz do prawa cywilne-go”, E. Skowrońskiej-Bocian „Prawo spadkowe”, „Prawo cywilne”, J. Turłukowskiego „Sporządzenie testamentu w praktyce”, istotnych i aktualnych orzeczeń, uchwał i postanowień Sądu Najwyższego.
