Spis treści
Wstęp
Rozdział I. System ubezpieczeń społecznych w Polsce
I.1. Podstawy prawne i filary systemu ubezpieczeń w Polsce.
I.2. Fundusz Ubezpieczeń Społecznych.
I.3. Rodzaje świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Rozdział II. Przesłanki nabycia prawa do renty z tytułu
niezdolności do pracy.
Rozdział III. Procedura przyznawania renty z tytułu niezdolności
do pracy.
Rozdział IV. Problematyka koordynacji w zakresie prawa do
renty z tytułu niezdolności do pracy w ramach Unii Europejskiej.
Rozdział V. Renta z tytułu niezdolności do pracy dla osób, posiadających okresy ubezpieczenia w Polsce i innych krajach
Unii Europejskiej. Uwzględnianie zagranicznych okresów ubezpieczenia.
Podsumowanie
Bibliografia
WSTĘP
W obowiązującym w Polsce systemie ubezpieczeń społecznych przewidziano szereg różnego rodzaju świadczeń pieniężnych, przyznawanych na określony czas w przypadku zaistnienia określonych okoliczności i określonych przesłanek. Świadczenia te gwarantują tym osobom możliwość pozyskania środków finansowych, niezbędnych do utrzymania siebie i rodziny, w sytuacji, gdy na skutek wystąpienia określonych czynników osoby te utraciły czasowo bądź na stałe zdolność pozyskiwania środków finansowych dzięki wykonywanej pracy. Świadczeniami tymi są w większości przypadków bezterminowe prawo do świadczeń emerytalnych, jednorazowe prawo do świadczeń pielęgnacyjnych i pomocniczych. Jednym z tych świadczeń jest renta z tytułu niezdolności do pracy, będąca przedmiotem niniejszego opracowania.
Oprócz wymienionej renty z tytułu niezdolności do pracy środki, pochodzące ze składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, a także ze składek na fundusz pracy, fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych oraz fundusz emerytur pomostowych, przeznaczane są na realizację wielu innych świadczeń, z których najważniejszymi są emerytury i renty oraz różnego rodzaju świadczenia pomocowe. Świadczenia te, występując w określonych formach i w określonej wysokości, stanowią niejednokrotnie jedyne źródło utrzymania dla wielu osób. Będąc w wieku produkcyjnym, stosownie do unormowań prawnych, każda zatrudniona osoba, niezależnie od podstawy prawnej nawiązania stosunku pracy (zatrudnienie w oparciu o umowę o pracę czy zatrudnienie cywilnoprawne), podlega obowiązkowym bądź dobrowolnym ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym i korzysta z określonych świadczeń pieniężnych w sytuacji, gdy tę zdolność do zarobkowania utraci (czy to na skutek osiągnięcia wieku i stanu fizycznego, uniemożliwiających dalszą aktywną działalność zawodową, czy to na skutek różnego rodzaju zdarzeń losowych, stanowiących następnie przeszkodę do samodzielnego zarobkowania i pozyskiwania środków finansowych, niezbędnych w codziennej egzystencji).
Gospodarowaniem środkami pieniężnymi, pochodzącymi ze składek na ubezpieczenia społeczne zajmuje się w Polsce Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Procedurę ubiegania się i przyznawania świadczeń określa szereg aktów prawnych, z których najważniejszym jest ustawa z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Wymieniona ustawa, w powiązaniu z aktami wykonawczymi, stanowi niejako szkielet systemu emerytalno – rentowego w Polsce. Przepisy powołanych aktów prawnych precyzyjnie regulują zasady i tryb oraz przesłanki przyznawania świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, środki odwoławcze od wydanych przez organy ubezpieczeniowe decyzji, itp.
Niniejsze opracowanie poświęcone jest problematyce renty z tytułu niezdolności do pracy. W rozdziale I niniejszej pracy przedstawiono całościowo system ubezpieczeń społecznych w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem pozycji i zakresu działania Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, rodzajów świadczeń uiszczanych składek ubezpieczeniowych, a także rodzajów przyznawanych ze środków Funduszu świadczeń.
W rozdziale tym omówiono ponadto poszczególne rodzaje świadczeń, wypłacanych ze środków, zgromadzonych na rachunku Funduszu.
Rozdział II stanowi omówienie jednego ze świadczeń społecznych, jakim jest renta z tytułu niezdolności do pracy. W rozdziale tym przedstawione zostały szczegółowo wszystkie przesłanki, będące podstawą do przyznania omawianego świadczenia, omówiony został przedmiot ochrony oraz beneficjent niniejszego świadczenia, omówiono także poszczególne etapy ubiegania się i przyznawania renty z tytułu niezdolności do pracy. Omówione zostały w niniejszym rozdziale różnego rodzaju renty z tytułu niezdolności do pracy, albowiem świadczenie to występuje w kilku formach i przyznawane jest w różnych okolicznościach.
W rozdziale III autor porusza problematykę przyznawania świadczeń w postaci renty z tytułu niezdolności do pracy osobom, wykonującym pracę zarobkową poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na obszarze jednego z krajów Unii Europejskiej. Przedstawione zostały również zasady i tryb ubiegania się o pozyskanie niniejszego świadczenia w przypadku osób, które pracę zarobkową wykonywały w Polsce, jednakże miejsce zamieszkania posiadają poza terytorium naszego kraju. Zagadnienie to jest o tyle ważne, że od momentu przystąpienia Polski do UE pewne unormowania, dotyczące świadczeń społecznych i zdrowotnych, podlegają ujednoliceniom, obowiązując w zbliżonej formie w niemal wszystkich krajach członkowskich.
