SPIS TREŚCI
Wstęp 5
1. Historia dopingu 7
2. Pochodzenie słowa „DOPING” 14
3. Definicje „DOPINGU” 15
4. Prawne aspekty zażywania środków dopingujących 17
5. Fizjologiczne podstawy zdolności do wysiłków fizycznych i możliwości jej rozwoju 26
6. Farmakologiczne aspekty dopingu. 32
6.1. Leki działające na ośrodkowy układ nerwowy 32
6.1.1. Leki psychotropowe 32
6.2. Leki działające pobudzająco na układ krążenia 44
6.2.1. Leki działające rozkurczająco na naczynia wieńcowe 44
6.2.2. Leki działające bezpośrednio na mięsień sercowy 45
6.3. Leki wzmagające ogólną sprawność ustroju 46
6.4. Leki hormonalne 47
6.4.1. Gonadotropina kosmówkowa 48
6.4.2. Kortykotropina 48
6.5. Inne leki stosowane w dopingu farmakologicznym 52
6.5.1. Leki moczopędne 52
6.5.2. Alkohol 53
7. Sterydy anaboliczne stosowane w sporcie 57
7.1. Pochodzenie sterydów 57
7.2. Przykłady sterydów anabolicznych 61
7.3. Skutki uboczne działania sterydów anabolicznych. 71
7.4. Etyka a doping 74
7.5. Badanie zjawiska dopingu w Polsce rozpatrywanego na podstawie wiedzy i opinii postaw ludzi mających z nim kontakt. 76
Piśmiennictwo 87
Spis Tabel
Spis Zdjęć
Wstęp
Człowiek jest częścią przyrody, jak i miliony innych istot żywych. Niemniej jest on wśród nich wyjątkiem i po części jest ich władcą. Tylko władca może bezkarnie „naginać” do swych potrzeb prawa natury. Jest on władcą wyjątkowym, bowiem łączy w sobie wiele skrajności: ma opisaną schematyczną budowę i jednocześnie skomplikowany i silnie indywidualny charakter, jest często piękny na zewnątrz i często ubogi wewnętrznie, jest pracowity, a jednocześnie szuka łatwych środków by dojść do celu, ze skromnością i podziwem patrzy na pracę innych, ale też bezwzględnie kroczy ku zwycięstwu i rywalizację ma „we krwi”.
Lecz ten silny władca nagle zagubił się, stał się słaby i nieporadny wobec współczesnej cywilizacji. Trudności współczesnego świata zaczęły go przytłaczać. Życie w naszych czasach stało się męczące i pozbawione pierwiastków humanistycznych. Primo loco znajduje się tu napięcie. To ono powoduje, że człowiek żyje w sposób nieskoordynowany i w nerwowym rytmie, którego nie może ograniczyć, jeśli chce „dotrzymać kroku” innym. Zmuszony jest egzystować w stałej gotowości, nie ma bowiem czasu na potknięcia. Wszystko stało się zbyt skomplikowane. „Na szczęście” natura od wieków podpowiada człowiekowi by upraszczał sobie życie, w trudnych sytuacjach wprowadzał udogodnienia, preferował proste wyjścia.
Najlepszym, choć ekstremalnym przykładem psychologicznego obciążenia człowieka i radzenia sobie z tym obciążeniem jest środowisko sportu wyczynowego. Tu spotykamy ciężką pracę, napięcie, silną konkurencję i marzenie, które musi być zrealizowane – zwycięstwo. Każdy sportowiec myśli o nim podczas ciężkich treningów. Choć przecież „chwała zwycięzców” jest krótka to przecież oni przechodzą do historii, zaś pokonanym grozi bynajmniej zapomnienie. Lęk przed zapomnieniem działa jeszcze bardziej mobilizująco i powoduje, że triumf liczy się jeszcze bardziej. Tym bardziej, że od czasów starożytnych triumf związany jest nie tylko z laurem olimpijskim, lecz też z korzyściami materialnymi. I chociaż Zajączkowski (1972) – człowiek silnie związany ze sportem i obyty w środowisku sportowców, znakomity chirurg twierdzi, iż „Nie ma sportowca, którego głównym motywem w uprawianiu sportu byłaby korzyść materialna” (37) to powszechnie wiadomym jest, że zwycięstwo nie jest tylko nagrodą pozostającą w sferze wartości moralnych.
Stąd jest nim zainteresowany nie tylko sam sportowiec, ale cała grupa ludzi, którzy mieli udział w wytrenowaniu zawodnika, także oni żyją ze sportu.
Ci żyją ze sportu. Zwycięstwo jednego człowieka stanowić też może o zwiększeniu zysków całych przemysłów, które dany zawodnik reklamuje i to nie tylko sportowych. Czyż, więc zwycięstwo nie jest wartościowe i cenne? Lecz droga ku niemu jest bardzo ciężka. To nie tylko ciężki trening, ale też aspekt rywalizacji, w którą zaangażowane są całe narody. Ogromna rzesza ludzi, która pokłada nadzieję w jednym człowieku. Świadomość tego stanu powoduje jeszcze większe napięcie, które towarzyszy zawodnikowi w i tak już ciężkiej pracy.
Jednakże ludzka natura i tym razem daje o sobie znać. Człowiek szuka więc „drogi na skróty”, wprowadza udogodnienia. W miarę, więc jak rosła cena zwycięstwa i wzrastało napięcie towarzyszące dziedzinie sportu zwiększał się też arsenał środków ułatwiających zwycięstwo tzw. środków dopingujących. Stały się one dla sportowców dużym ułatwieniem, wreszcie droga ku zwycięstwu nie musiała być niezwykle ciężką a marzenie o triumfie mogło być zrealizowane. Czy ktoś pomyślał, że fałszuje w ten sposób wynik sportowy, iż stwarza nie równe warunki startu i rywalizacji? Chyba nie. Człowiek znów poczuł się władcą i bezkarnie nagina do swych potrzeb prawo natury
