Spis treści
Wstęp....................... 4
Rozdział I
Zjawisko alkoholizmu wśród młodzieży w świetle literatury
przedmiotu..................... 6
1. Podstawowe definicje i pojęcia............... 6
2. Fizjologiczna reakcja na alkohol............. 8
3. Fazy uzależnienia od alkoholu................ 11
Rozdział II
Czynniki wpływające na sięganie przez dzieci i młodzież po alkohol.. 14
1. Postawa w ujęciu psychologii społecznej........... 14
2. Środowisko rodzinne................... 20
3. Środowisko szkolne................. 27
4. Rówieśnicy i subkultury młodzieżowe............29
5. Łatwa dostępność i reklama alkoholu.............34
Rozdział III
Skutki jakie powoduje sięganie przez dzieci i młodzież po alkohol.. 36
1. Wpływ alkoholu na zdrowie fizyczne dzieci i młodzieży szkolnej.... 36
2. Zmiany zachowań i osobowości nastolatków związane z uzależnieniem
od alkoholu...................... 39
3. Wypadki i konsekwencje społeczne spowodowane sięganiem przez
dzieci i młodzież po alkohol............... 42
Rozdział IV
Metodologia badań własnych............... 47
1. Cel i przedmiot badań................. 47
2. Problemy badawcze i hipotezy robocze.............. 47
3. Metody, techniki i narzędzia badawcze.............. 50
4. Organizacja i teren badań................ 53
5. Charakterystyka badanej zbiorowości............. 54
Rozdział V
Analiza wyników badań własnych............... 56
1. Wyniki badań własnych.................. 56
2. Wnioski....................... 72
Zakończenie.................... 76
Spis tabel..................... 78
Bibliografia...................... 79
Aneks....................... 82
Wstęp
Alkoholizm jest w Polsce bardzo rozpowszechniony i stanowi jeden z najpoważniejszych problemów medycznych i społecznych. Choroba alkoholowa oprócz implikacji natury medycznej i psychologicznej osoby uzależnionej od alkoholu, bardzo często wiąże się z ubóstwem i patologią społeczną całej rodziny, której członek jest osobą uzależnioną.
O powadze problemu mogą świadczyć podstawowe dane statystyczne. Szacuje się, że około 800 000 osób w Polsce jest bezpośrednio uzależnionych od alkoholu. Są to osoby kwalifikujące się do leczenia specjalistycznego, odwykowego, a kilka milionów Polaków zdecydowanie nadużywa alkoholu.
W centrum zainteresowania psychologów i terapeutów znajduje się osoba uzależniona a pomija się pozostałych członków rodziny. Dzieci alkoholików są milczącymi ofiarami tej choroby. Dzieci, które żyją w rodzinach alkoholowych, nawet przez krótki okres czasu mogą wpaść w pułapkę, którą nazwano niekończącą się pętlą autodestrukcyjnych wzorców zachowań. Szacuje się, że w Polsce problem ten dotyczy aż 2 milionów dzieci.
Skala zjawiska sprawia, że każdy nauczyciel czy wychowawca w swojej praktyce zawodowej staje przed wyzwaniem jakim jest praca z dzieckiem z rodziny alkoholowej. Wiedząc więcej na temat mechanizmów funkcjonowania rodzin alkoholowych oraz postaw dzieci wobec swoich rówieśników, pedagog może w większym stopniu pomóc dziecku w środowisku szkolnym. Dlatego tak istotna moim zdaniem jest podjęta przeze mnie tematyka pracy.
Celem pracy było scharakteryzowanie przyczyn i skutków sięgania przez dzieci i młodzież po alkohol. Praca składa się z pięciu rozdziałów.
Pierwszy rozdział zawiera teoretyczne zagadnienia dotyczące alkoholizmu jako typowej i najczęstszej formy uzależnień. W rozdziale przedstawione zostały podstawowe definicje i pojęcia związane z uzależnieniami.
W rozdziale drugi scharakteryzowano czynniki wpływające na sięganie przez dzieci i młodzież po alkohol. Scharakteryzowano w nim postawę w ujęciu psychologii społecznej, środowisko rodzinne i szkolne, rówieśników i subkultury młodzieżowe oraz łatwą dostępność i reklamę alkoholu.
W rozdziale trzecim zawarto skutki, jakie powoduje sięganie przez dzieci i młodzież po alkohol. Omówiono wpływ alkoholu na zdrowie fizyczne dzieci i młodzieży szkolnej, zmiany zachowań lub osobowości nastolatków związane z uzależnieniem od alkoholu oraz wypadki i konsekwencje społeczne spowodowane sięganiem przez dzieci i młodzież po alkohol
W czwartym rozdziale przedstawione zostały założenia metodologiczne przeprowadzonych badań własnych. Został sformułowany główny cel badawczy, problemy badawcze i hipotezy robocze. Omówione zostało narzędzie badawcze, jakim jest ankieta. Badanie miało charakter porównawczy – ankietę wypełniły dzieci z Gimnazjum nr 12 i młodzież z LXXIII Liceum Ogólnokształcącego im. Zawiszaków Proporca „Victoria” w Warszawie. Scharakteryzowano także teren i przebieg badań.
W piątym rozdziale przedstawione zostały wyniki z przeprowadzonych badań własnych oraz wnioski, które z nich bezpośredni wypływają.
