Spis treści
Wykaz skrótów.......................3
Wstęp..........................4
Rozdział I
Dziedziczenie ustawowe według Kodeksu cywilnego z 1964 roku.......7
1.1. Dziedziczenie ustawowe..................7
1.2. Porządek dziedziczenia ustawowego.............10
1.2.1. Spadkobiercy grupy pierwszej.............12
1.2.2. Spadkobiercy grupy drugiej.............13
1.2.3. Skarb Państwa jako spadkobierca konieczny..........15
Rozdział II
Dziedziczenie Skarbu Państwa lub gminy do 2003 roku........17
2.1. Dziedziczenie gminy lub Skarbu Państwa na podstawie dekretu
z dnia 08.10. 1946 r. – Prawo spadkowe..............17
2.2. Dziedziczenie Skarbu Państwa na podstawie Kodeksu cywilnego
z 1964 roku....................20
Rozdział III
Dziedziczenie Skarbu Państwa lub gminu po wejściu w życie
ustawy z dnia 14. 02. 2003 roku o zmianie ustawy Kodeks
cywilny oraz niektórych innych ustaw.............26
3.1. Dziedziczenie gminy.................26
3.2. Dziedziczenie Skarbu Państwa..............29
Zakończenie......................33
Bibliografia.......................36
Wstęp
Prawo spadkowe jest działem prawa cywilnego, którego przepisy normują skutki prawne śmierci osoby fizycznej. Śmierci człowieka, któremu przysługiwało określone prawo, z reguły nie powoduje wygaśnięcia tego prawa. Istniejące w chwili śmierci osoby fizycznej stosunki cywilnoprawne także z reguły nie wygasają lecz przechodzą na inne podmioty. Właśnie te kwestie pojmowane szeroko są normowane przez przepisy prawa spadkowego.
Normy prawa spadkowego są istotnym elementem porządku prawnego i chronią również interesy osób, które pozostawały ze spadkobiercą w stosunkach prawnych o charakterze majątkowym. Wskutek przejścia praw i obowiązków majątkowych ze spadkodawcy na spadkobierców ci ostatni wstępują z reguły w stosunki prawne, które łączyły spadkodawcę z innymi osobami.
Spadkobiercami są bądź osoby wskazane przez spadkodawcę na mocy jego aktu woli wyrażonego w formie testamentu (spadkodawcy testamentowi), bądź też - jeżeli spadkodawca nie skorzystał z możliwości powołania spadkobierców -osoby wyznaczone przez ustawę (spadkobiercy ustawowi).
Prawo spadkowe wiąże się ściśle z innymi działami prawa cywilnego, których znajomość jest niezbędna dla zrozumienia jego postanowień. Dotyczy to nie tylko prawa rzeczowego i obligacyjnego, lecz również prawa rodzinnego, albowiem związki rodzinne wyznaczają krąg spadkobierców ustawowych
W prawie polskim dziedziczenie ustawowe następuje gdy spadkodawca nie sporządził testamentu i nie powołał spadkobiercy, albo gdy żadna z osób, które powołał nie chce lub nie może być spadkobiercą.
Polskie prawo spadkowe dzieli spadkobierców ustawowych na dwie grupy kolejno powoływane do spadku. Do pierwszej grupy należą: zstępni i małżonek spadkodawcy, do drugiej natomiast: małżonek, rodzice, rodzeństwo i zstępni rodzeństwa spadkodawcy.
W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Dziedziczą oni w zasadzie w częściach równych.
Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadł, przypada jego dzieciom, wnukom spadkodawcy w częściach równych.
W braku zstępnych spadkodawcy do spadku powołani są z ustawy spadkobiercy drugiej grupy tzn. małżonek, rodzice, rodzeństwo i zstępni rodzeństwa spadkodawcy.
Udział spadkowy małżonka dziedziczącego w zbiegu z innymi spadkobiercami drugiej grupy, bez względu na rodzaj i liczbę tych innych spadkobierców jest niezmienny niezależnie od tego czy razem z małżonkiem dziedziczą rodzice i rodzeństwo spadkodawcy czy też tylko choćby jedna z wymienionych osób.
Natomiast w braku wszystkich innych spadkobierców grupy drugiej małżonkowi przypada cały spadek. Część spadku przeznaczona dla rodzeństwa jest zmienna i zależy od tego, czy rodzeństwo dziedziczy w zbiegu z małżonkiem i rodzicami spadkodawcy.
Jeżeli do spadku powołane jest tylko rodzeństwo, cały spadek dzieli się między nie w częściach równych. Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadł, przypada jego zstępnym.
W braku małżonka spadkodawcy i krewnych powołanych do dziedziczenia z ustawy spadek przypada Skarbowi Państwa jako spadkobiercy ustawowemu. Skarb Państwa jest zatem spadkobiercą ustawowym powołanym do spadku w ostatniej kolejności.
Praca składa się z czterech rozdziałów.
Rozdział pierwszy omawia zagadnienie dziedziczenia testamentowego według Kodeksu cywilnego z 1964 r., krąg i grupy spadkobierców, zasady i porządek dziedziczenia oraz dziedziczenie Skarbu Państwa jako spadkobiercy koniecznego.
Rozdział drugi omawia dziedziczenie Skarbu Państwa przed uchwaleniem dekretu o prawie spadkowym z 1946 r.
Rozdział trzeci dotyczy dziedziczenia Skarbu Państwa lub gminy do 2003 roku, omawia dziedziczenie gminy lub Skarbu Państwa na podstawie dekretu z dnia 08.10.1946 r. – Prawo spadkowe oraz dziedziczenie Skarbu Państwa na podstawie Kodeksu cywilnego z 1964 roku.
Rozdział czwarty omawia dziedziczenie Skarbu Państwa lub gminu po wejściu w życie ustawy z dnia 14. 02. 2003 roku o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw.
