Wprowadzenie 3
1. Przesłanki ekonomiczne przyczyną wprowadzenia podpisu elektronicznego do polskiego systemu prawnego. 5
1.1. Cechy podpisu elektronicznego 5
1.2. Możliwe zastosowania podpisu elektronicznego. 9
1.3. Podpis elektroniczny jako element tworzącego się w Polsce eGovernment. 12
2. Technologiczne uwarunkowania procedury cyfrowego podpisu 15
2.1. Algorytmy symetryczne i asymetryczne 15
2.2. Przebieg procesu podpisywania elektronicznego 18
2.3. Certyfikaty 27
2.4. Znakowanie czasem 30
2.5. Rozwój technologii identyfikacyjnych 32
2.6. Techniczne standardy dotyczące podpisu elektronicznego. 33
3. Uwarunkowania o charakterze prawnym, które wywarły wpływ na kształt regulacji podpisu elektronicznego. 37
3.1. Status podpisu elektronicznego przed jego ustawową regulacją 37
3.2. Regulacja technologicznie zamknięta a technologicznie otwarta 39
3.3. Harmonizacja rozwiązań ustawowych z prawem Unii Europejskiej 41
4. Skutki prawne wprowadzenia podpisu elektronicznego do polskiego systemu prawnego. 46
4.1. Podpis elektroniczny zrównany w świetle prawa z podpisem własnoręcznym. 46
4.2. Podpis elektroniczny a zawarcie umowy drogą elektroniczną 51
4.3. Znakowanie czasem zrównane z datą pewną. 53
4.3. Rynek świadczenia usług certyfikacyjnych 55
Podsumowanie 70
Bibliografia 72
Wprowadzenie
Rozwój technologii informacji i komunikacji (ang. Information and Communication Technologies – ICT), a w szczególności powstanie globalnej sieci teleinformatycznej stworzyło nową jakość w komunikacji międzyludzkiej. Internet w stosunkowo krótkim czasie stał się ważnym narzędziem prowadzenia działalności gospodarczej, a utrzymanie wysokiej dynamiki rozwoju tej działalności wymagało wprowadzenia przejrzystych ram prawnych jej funkcjonowania. Jedną z podstawowych konieczności stało się stworzenie infrastruktury prawnej do efektywnego i bezpiecznego potwierdzania tożsamości osób uczestniczących w elektronicznym obrocie gospodarczym.
Powyższa konieczność zaowocowała stworzeniem koncepcji podpisu elektronicznego (cyfrowego). Mimo, iż dzisiaj problematyka ta wydaje się jeszcze stosunkowo daleka od codziennego życia, z dużą dozą prawdopodobieństwa można przypuszczać, że za kilka lub kilkanaście lat, posiadanie własnego podpisu elektronicznego będzie równie użyteczne, a czasem konieczne, jak w dniu dzisiejszym, nie przymierzając, posiadanie telefonu. Polski ustawodawca stworzył podstawy prawne podpisu elektronicznego dając mu istotne miejsce w polskim systemie prawnym. Wychodząc naprzeciw potrzebie zrozumienia istoty problematyki dotyczącej podpisu elektronicznego została napisana niniejsza praca.
W rozdziale pierwszym zdefiniowano podpis elektroniczny i określono jego rodzaje. Ponadto, zostały wskazane tam zastosowania podpisu elektronicznego zarówno w sferze działalności gospodarczej, funkcjonowania administracji i sądownictwa, jak i w sferze życia codziennego.
Rozdział drugi wyjaśnia procedurę podpisu elektronicznego oraz elementy z nim związane od strony technologicznej. Bez odwołania się do wiedzy z zakresu kryptografii, informatyki oraz telekomunikacji nie da się zrozumieć w pełni, czym jest podpis elektroniczny, z jakich elementów się składa, jak powstaje i jak jest weryfikowany. W rozdziale tym zostały również przedstawione od strony technologicznej certyfikaty podpisu elektronicznego oraz usługi znakowania czasem. Ostatnia część rozdziału zawiera opis najbardziej istotnych standardów technologicznych związanych z systemem podpisu elektronicznego oraz działań instytucji międzynarodowych, które w największym stopniu przyczyniły się do globalnego upowszechnienia się podpisu elektronicznego.
Polski ustawodawca tworząc prawną infrastrukturę dla podpisu elektronicznego nie działał w próżni. Musiał opierać się na istniejącym systemie prawnym oraz wziąć pod uwagę międzynarodowe zobowiązania, które Polska nałożyła na siebie podpisując umowy międzynarodowe. Powyższe uwarunkowania stały się przedmiotem rozważań w rozdziale trzecim niniejszej pracy. Przeanalizowana została kwestia wymogów związanych z potrzebą harmonizacji prawa polskiego z prawem Unii Europejskiej, jak również przedstawiony został podstawowy dylemat prawny, jaki stoi przed każdym ustawodawcą podpisu elektronicznego na świecie – wybór regulacji podpisu elektronicznego otwartej lub zamkniętej technologicznie.
W ostatnim rozdziale został przedstawiony polski system prawny podpisu elektronicznego i problemy z nim związane. Przedmiotem tego rozdziału są między innymi kwestie związane z formą elektronicznych czynności prawnych, problematyką zawierania umów w drodze elektronicznej, znakowaniem czasem podpisu elektronicznego. W rozdziale tym zostały również przedstawione ramy prawno-organizacyjne tworzącego się w Polsce rynku usług certyfikacyjnych.
