Jest to bardzo szczegółowa analiza filmu.
Analiza filmu Eksperyment Olivera Hirschbiegela.
Niepokojąca muzyka podbudowana rytmicznymi uderzeniami przechodzi w synchroniczne uderzenia rękawic bokserskich.
Pierwszy kadr. Sala treningowa bez czwartej ściany w planie ogólnym. Walczą dwie pary – reszta się przygląda. O ile w pierwszych sekundach partnerzy walczą równo, lustrzanie i według określonych reguł to, choć nie jestem specjalistką od sportu, walenie kogoś kolanem w głowę, bądź jej boksowanie nie podlega zasadom fair play. Tak, czy inaczej zwycięża nie tyle silniejszy, co elastyczniejszy i bardziej zdemoralizowany. Rozładowywanie agresji w sterylnych warunkach sali treningowej to preludium do eksperymentu, którego film jest subiektywną analizą.
Kamera zjeżdża wzdłuż budynku, obraca się o 90 stopni ukazując ulicę z góry, a na niej pędzący w deszczu tęczowy parasol. Podążając za nim z bocznej uliczki kamera wychodzi na zatłoczoną szeroką ulicę uciekającą przed deszczem.
Agresja z poziomu piętra nie przenosi się na rzeczywistość parteru, choć jest rozładowywana tuż nad nią. Boks to forma uzewnętrzniania agresji społecznie akceptowalna. Zaprogramowana. Ograniczona przestrzennie (szerokość maty), czasowo (czas trwania walki), formalnie (określone reguły walki) nie przecieka w przestrzeń społeczną funkcjonowania miasta. Po wyjściu na ulicę niepokojąca muzyka nie daje nam jeszcze odpocząć. Wycisza się wraz z efektami gdy przechodzimy do ciasnego kadru przedstawiającego bohatera. Jego rysy rozmyte są mokrą szybą ściekającej deszczem taksówki. Ciekawość nie daje nam jednak długo czekać. Jeden ruch wycieraczki i widzimy go już całkiem wyraźnie. To mężczyzna około trzydziestoletni z nieodłącznym papierosem w ustach (TAREK). W kontraście do rozbieganej ulicy można o nim z pewnością powiedzieć to, że nigdzie się nie spieszy. Wyobcowanie, zatrzymanie w przestrzeni i czasie jest niezbędnym elementem umożliwiającym wnikliwą obserwacje otaczającego świata. Póki co zadowoli nas jednak wytłumaczenie prostsze. Bohater jest taksówkarzem, którego psim obowiązkiem jest czekać. Czyta on ogłoszenie w gazecie. Głos z offu:
TAREK: „Szukamy osób do testu. Cztery tysiące marek za czternaście dni w pozorowanym więzieniu.”
Dźwięk klaksonu nie pozwala bohaterowi długo stać w jednym miejscu. Nurt życia, jeśli ty nie przyjdziesz do niego, on porwie ciebie. Wygłuszone dotąd dźwięki ulicy docierają już w pełnej gamie różnorodności i wielkomiejskiego zgiełku. Turecka muzyka nawiązuje do wielokulturowości świata w jakim porusza się bohater. Świat ten nakreślony został z drobiazgowością obserwatora i rozmachem twórcy.
Pierwsza pasażerka. Pierwszy bezpośredni kontakt ograniczony do pośrednictwa lusterka. Świat w szkle. Oto rzeczywistość jaką obserwuje bohater zamknięty w puszce taksówki. Czas by się z niej wydostać. Czas na
EKSPERYMENT
Taksówka z zatłoczonego centrum wjeżdża w pustą przestrzeń ulicy. Bohater wysiada życząc swemu zmiennikowi „Miłego dnia”. Głos zmiennika dobiega z offu. Widzimy tylko sylwetkę samochodu i wysiadającego bohatera. Kontakt tych dwu mężczyzn nie jest istotny. Istotne jest by przetrzymać bohatera jak najdłużej w izolacji, by podkreślić jego dotychczasową samotność i wyobcowanie.
Bohater jest więc kierowcą zmiany nocnej. To optymalne warunki do obserwacji życia miasta wraz z jego najbardziej mrocznymi zakamarkami. Rzeczywistość doprowadzona do ekstremum stymuluje do zaangażowania się i wymusza zmianę. Maska „taksówkarza” zakładana jest bohaterom, którzy z pasywnej obserwacji przechodzą do czynu („Taksówkarz” Martina Scorsese).
Bohater żyje w mroku. Dalsza część filmu, która pozwoli mu z niego wyjść, ukaże, iż jest to element ucieczkowy.
