SPIS TREŚCI
Rozdział I. Istota samorządu terytorialnego.
I.1 Problemy definicyjne.
I.2 Przegląd najistotniejszych definicji.
I.3 Podmiot samorządu i jego części składowe.
I.4 Zasady działania samorządu.
I.5 Organy stanowiące w teorii.
Rozdział II. Historia samorządu na ziemiach polskich.
II.1 Władza lokalna w Rzeczypospolitej obojga narodów.
II.2 Administracja terytorialna Księstwa Warszawskiego.
II.3 Administracja lokalna Królestwa Polskiego 1815-30 i latach późniejszych.
II.4 Samorząd terytorialny II Rzeczypospolitej.
II.5 Administracja lokalna w PRL 1944-89.
Rozdział III. Organy stanowiące samorządu terytorialnego w III RP. Szczebel gminny.
III.1 Wybory do rady gminy.
III.2 Funkcjonowanie rady gminy – wprowadzenie.
III.3 Struktura organizacyjna rady gminy.
III.4 Sesyjna organizacja pracy.
III.5 Kompetencje rady gminy.
III.6 Jednostki pomocnicze rady gminy.
Rozdział IV. Organy stanowiące samorządu terytorialnego w III RP. Szczebel powiatowy.
IV.1 Struktura i tryb pracy rady powiatu.
IV.2 Zadania i kompetencje rady powiatu.
Rozdział V. Organy stanowiące samorządu terytorialnego w III RP. Szczebel wojewódzki.
V.1 Dualizm administracyjny i podział zadań.
V.2 Struktura i tryb działania sejmiku.
V.3 Rola i kompetencje sejmiku.
Rozdział VI. Podsumowanie.
Wstęp
Idee takie jak decentralizacja i dekoncentracja władzy, upodmiotowienie lokalnych społeczności, emancypacja organów władzy terytorialnej rozumiana jako prawne zabezpieczenie ich swobody decydowania w sprawach lokalnych, funkcjonując na prawach integralnych komponentów aparatu pojęciowego nauk administracyjnych, są trwale zakorzenione w polskiej myśli politycznej i administracyjnej. Gradualny rozwój instytucji samorządu terytorialnego, krystalizującej się w ramach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, został poważnie zakłócony adsorpcją rozwiązań systemowych innych państw (Francji, Prus, Rosji) w epoce porozbiorowej. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku rodząca się w polskim społeczeństwie spontaniczność i oddolność działań postawiła organizatorów odrodzonego państwa przed koniecznością konstytucyjnego zawarowania egzystencji i swobód samorządu terytorialnego. Rozwój systemu władzy lokalnej, po raz kolejny przerwany w latach 1944-89 próbą zaprowadzenia tzw. centralizmu demokratycznego, postępuje od 1990 roku, kiedy to, tworząc pierwszą ustawę o samorządzie terytorialnym, ustawodawca zdecydował się, wychodząc z przesłanek decentralizacji i dekoncentracji władzy, nadać szerokie uprawnienia organom władzy terenowej oraz dokonać niejako separacji ich struktury od centralnych instytucji państwa.
Samorząd terytorialny nie może istnieć bez organów, wyłanianych w określony sposób i posiadających konkretne uprawnienia. Kierując się prostym podziałem na organy stanowiące (uchwałodawcze), w których gestii leży decydowanie o wszelkich sprawach lokalnych, oraz wykonawcze, mające bardziej urzędowy charakter, można wysnuć wniosek, iż lokalna społeczność, powołując konkretne osoby do piastowania stanowisk w lokalnej administracji, jest twórcą i jednocześnie podmiotem samorządu terytorialnego. W ramach procedur prawnych, regulujących jego działalność, decyduje o sobie oraz rozwoju macierzystej jednostki administracyjnej: gminy, powiatu i województwa. Członkowie kolegialnych ciał stanowiących są reprezentantami mieszkańców danej jednostki administracyjnej.
Niniejsza praca dotyczy rozwoju i funkcjonowania organów stanowiących samorządu terytorialnego w III RP, w latach 1990-2007. Właściwą analizę aspektów instytucjonalno-prawnych działalności ciał uchwałodawczych na poziomie gminy, powiatu i województwa autor poprzedza skrótowym omówieniem ewolucji samorządu terytorialnego na ziemiach polskich, ze szczególnym uwzględnieniem obecności, w pełnej bądź zalążkowej postaci, w warunkach centralizacji i pionowej hierarchizacji bądź decentralizacji, organów stanowiących, ich kompetencji oraz roli determinowanej poprzez uwarunkowania polityczne. Autor stara się uchwycić kierunek rozwoju instytucji uchwałodawczych samorządu terytorialnego III RP, szczególną uwagę przywiązując do zasadniczej przemiany strukturalnej roku 1998, związanej z wyodrębnieniem struktury samorządu na poziomie powiatu i województwa. Obok prezentacji zagadnień czysto instytucjonalnych, autor przytacza najbardziej znamienne spośród występujących w rodzimej literaturze przedmiotu oceny działalności i ewolucji systemu władzy lokalnej w III RP.
W pierwszym rozdziale przedstawione zostały podstawowe problemy związane z brakiem w nauce administracji jednolitej, wyczerpującej definicji tego, czym jest samorząd terytorialny. Przytacza również najpopularniejsze ujęcia definicyjne problemu samorządu oraz organów stanowiących. W drugim rozdziale dokonany został zarys dziejów form samorządności na ziemiach polskich, ze szczególnym uwzględnieniem wszelkich przejawów czy to odgórnych regulacji, czy oddolnej samoorganizacji obywateli, prowadzących do powstania terenowych ciał uchwałodawczych. W kolejnych rozdziałach szczegółowej analizie poddane zostają wszelkie zagadnienia, związane z egzystencją organów stanowiących w obrębie samorządu terytorialnego, na wszystkich jego poziomach.
