Spis treści
Wykaz literatury………………………………………………………………………I
Wprowadzenie. ……………………………………………………….....1
Rozdział I: Możliwość wykonywania usług prawnych …………………………….3
A.Niemcy …………………………………………………………………………..3
I. Geneza powstania ustawy o doradztwie prawnym…………………………... …….3
II. Zakres stosowania ustawy o doradztwie prawnym………………………….. …….4
III.Zezwolenia na świadczenie pomocy prawnej na podstawie RBerG ……………….6
IV. Propozycje zmian………………………………………………………………. …8
V. Prawnicy krajowi ………………………………………………………………...8
VI. Prawnicy zagraniczni …………………………………………………………...9
B. Polska …………………………………………………………………………….10
I. Prawnicy krajowi ………………………………………………………………….10
II. Prawnicy zagraniczni ……………………………………………………………………………………………………….12
a) Prawnicy z Unii Europejskiej …………………………………………………...13 b) Prawnicy spoza Unii Europejskiej ………………………………………………...14
III. Porównanie sytuacji w Polsce i Niemczech…………………………………... …15
Rozdział II: Umowa o świadczenie pomocy prawnej. ……………………………17
A. Niemcy ……………………………………………………………………………17
I. Obowiązek zawarcia umowy ………………………………………………………17
1. Pełnomocnik z urzędu ………………………………………………………… ...18
2. Obrońca z urzędu …………………………………………………………………19
II. Zakaz przyjęcia zlecenia. ………………………………………………………….19
III. Strony umowy. ………………………………………………………………...20
IV. Wygaśnięcie umowy ……………………………………………………………..21
V. Wynagrodzenie ……………………………………………………………………21
VI. Przedawnienie ……………………………………………………………………22
B. Polska ……………………………………………………………………………..23
I. Obowiązek przyjęcia zlecenia ……………………………………………………...23
1. Postępowanie sądowe ……………………………………………………………...23
2. Postępowanie przedsądowe………………………………………………………. 24
II. Zakaz przyjęcia zlecenia………………………………………………………… ..26
III. Strony umowy. …………………………………………………………………...29
IV. Wygaśnięcie umowy ……………………………………………………………..29
V. Wynagrodzenie ……………………………………………………………………30
VI. Przedawnienie ……………………………………………………………………31
Rozdział 3:Odpowiedzialność kontraktowa adwokata……………………………32
A.Niemcy…………………………………………………………………………… 32
I. Zdarzenia sprawcze………………………………………………………………. 32
1.Obowiązek ustalenia stanu faktycznego (die anwaltliche Pflicht zur Feststellung und Aufklärung des Sachverhalts). ………………………………………………………..32
a) Rozmowa adwokata z klientem………………………………………………….. 33
b) Zdobywanie informacji z innych źródeł …………………………………………..34
aa) Świadkowie……………………………………………………………………… 34
bb) Strona przeciwna …………………………………………………………………34
c) Sprawdzanie prawdziwości zdobytych informacji……………………………….. 35
d) Delegowanie czynności prowadzących do ustalenia stanu faktycznego na innych adwokatów …………………………………………………………………………...37
2. Obowiązek dokładnego zbadania stanu prawnego (die Prüfung der Rechtslage)…37
a) Zmiany stanu prawnego………………………………………………………….. 37
b) Znajomość orzecznictwa………………………………………………………….. 38
c) Znajomość poglądów prezentowanych w literaturze …………………………… 40
3.Obowiązek udzielenia kompetentnej rady (Beratungs-und Belehrungspflicht)…... 40
4.Wybór najpewniejszej drogi (das Gebot des sichersten Weges) …………………..41
5.Związanie poleceniami zleceniodawcy (die Weisungsgebundenheit des Rechtsanwalts) ………………………………………………………………………………...42
6.Zachowanie ustawowych terminów ( Fristeinhaltungspflicht)……………………… 42
7. Zapobieganie pomyłkom sądu ( Gerichtsfehlerverhütungspflicht)………………...44
8. Obowiązek dochowania tajemnicy zawodowej………………………………….. .45
II. Wystąpienie szkody u klienta ……………………………………………………..45
III. Związek przyczynowy między zdarzeniem sprawczym a powstaniem szkody…..47
1. Ogólne przesłanki związku przyczynowego…………………………………… 47
2. Wystąpienie szkody w razie prawidłowego działania. ……………………………48
3. Związek przyczynowy przy błędach także innych osób………………………… 49
IV. Przyczynienie się poszkodowanego do powstania szkody…………………….. .50
V. Wina …………………………………………………………………………… ..50
VI. Odpowiedzialność za błędy innych osób……………………………………… ...52
a) Personel zatrudniony u adwokata ……………………………………………… …52
b) Inni adwokaci ……………………………………………………………………...52
VII. Ciężar dowodu ……………………………………………………………… …53
B. Polska ……………………………………………………………………………..53
I. Zdarzenia sprawcze. ………………………………………………………………..55
1. Ustalenie stanu faktycznego. ……………………………………………………... 55
a) Rozmowa z klientem…………………………………………………………… 56
b)Pozyskiwanie informacji z innych źródeł ………………………………………….56
c) Sprawdzanie prawdziwości zdobytych informacji ………………………………...58
2. Obowiązek dokładnego zbadania stanu prawnego ………………………………...60
3/4. Obowiązek wyboru najpewniejszej drogi / udzielenia kompetentnej rady………61
5. Związanie poleceniami zleceniodawcy…………………………………………… 62
6. Zachowanie ustawowych terminów. ………………………………………………63
7. Zapobieganie pomyłkom sądu……………………………………………………. 64
8. Obowiązek dochowania tajemnicy zawodowej………………………………….. .64
9. Staranne działanie prawników spoza korporacji. …………………………………65
II. Wystąpienie szkody u klienta. ………………………………………………… ..66
1. Pojęcie szkody ……………………………………………………………………66
2. Rodzaje szkody majątkowej………………………………………………… 67
3.Szkoda w ramach pozytywnego i negatywnego interesu umownego ……………..68
III. Związek przyczynowy między zdarzeniem sprawczym a powstaniem szkody…68
1. Ogólne przesłanki związku przyczynowego ……………………………………...69.
2. Wystąpienie szkody w razie prawidłowego działania…………………………… 70
3. Związek przyczynowy przy błędach innych osób………………………………… 71
IV. Przyczynienie się poszkodowanego do powstania szkody ………………………71
V.Wina………………………………………………………………………………..72
VI. Odpowiedzialność za błędy innych osób……………………………………….. 73
VII. Ciężar dowodu …………………………………………………………………..75
Rozdział IV: Odpowiedzialność deliktowa ……………………………………… 76
A.Niemcy……………………………………………………………………………..76
I. Podstawowe przepisy …………………………………………………………… ..76
1. Odpowiedzialność z § 823 I BGB ………………………………………………..76
a) Bezpodstawne prowadzenie postępowania egzekucyjnego………………………. 76
b) Nieuzasadnione wszczynanie postępowania ………………………………………76
2. Odpowiedzialność z § 823 II BGB ………………………………………………..77
3. Odpowiedzialność z § 826 BGB……………………………………………… …78
4. Odpowiedzialność z § 824 BGB…………………………………………………. 78
II. Bezprawność działania …………………………………………………………... 78
III/IV. Szkoda/Związek przyczynowy między zdarzeniem sprawczym a powstaniem szkody……………………………………………………………………………….. 79
V. Odpowiedzialność za zachowania innych osób………………………………….. 79
VI. Przedawnienie roszczeń………………………………………………………. 80
VII. Ciężar dowodu…………………………………………………………………. 80
B. Polska …………………………………………………………………………… 80
I. Bezprawność działania sprawcy………………………………………………… ...81
1. Pojęcie bezprawności ……………………………………………………………...81
2. Wyłączenie bezprawności………………………………………………………. ..82
III/IV/V Wyrządzenie szkody/Związek przyczynowy między zdarzeniem sprawczym a szkodą/Wina ………………………………………………………………………… 82
VI. Ciężar dowodu. …………………………………………………………………..83
VII. Przedawnienie roszczeń……………………………………………………….. 83
VIII. Zbieg roszczeń………………………………………………………………… 84
Rozdział V: Możliwości ograniczenia odpowiedzialności prawnika …………….85
A. Niemcy…………………………………………………………………………… 85
I. Postanowienia umowne…………………………………………………………… 85
II. Forma prawna wykonywanej działalności………………………………………. 86
1. Wspólnota biurowa (Bürogemeinschaft)……………………………………………….86
2.spółka cywilna (Soziätat). ………………………………………………………….86
3. spółka partnerska (Partnerschaftsgesellschaft) …………………………………...87
4. spółka z ograniczona odpowiedzialnością (Anwalts-Gmbh)…………………… …87
5. spolka akcyjna (Anwalts-AG). …………………………………………………….88
B. Polska…………………………………………………………………………… .88
I. Postanowienia umowne……………………………………………………………88
II. Forma prawna wykonywanej działalności……………………………………… ..89
1.Wspólnota biurowa………………………………………………………………. ..90
2. Spółka cywilna………………………………………………………………… ...90
2. spółka jawna …………………………………………………………………… ...91
3. spółka partnerska………………………………………………………………… ..91
4. spółka komandytowa……………………………………………………………... .94
5. spółki kapitałowe …………………………………………………………………..95
6. Zespół adwokacki. …………………………………………………………………95
b świadczących pomoc prawną