Spis treści
Wstęp.3
1. Historyczny rodowód polskiego ceremoniału wojskowego.5
2. Zmiany zachodzące w ceremoniale wojskowym.19
2.1 Ceremoniał wojskowy 1973.20
2.2. Podstawowe ceremonie wojskowe.21
2.3. Święta państwowe i wojskowe.27
2.4. Promocje, mianowania, odznaczanie, wyróżnianie.32
2.5. Powitania i pożegnania w jednostkach wojskowych.38
2.6. Wizyty i asysty.41
2.7. Szkolenie i służba.47
2.8. Ceremoniał wojskowy 1978.50
3 Wychowawczy aspekt ceremoniału wojskowego.67
3.1 Rola ceremoniału wojskowego w kształtowaniu właściwych stosunków międzyludzkich w jednostce wojskowej.71
3.2 Zasady żołnierskiego zachowania wynikające z ceremoniału wojskowego regulaminów.75
Zakończenie.78
Bibliografia
Wstęp
W całym swym życiu i działalności każdy człowiek uczestniczy w szeregu różnorodnych uroczystości, obrzędach, w których zobowiązany jest do odpowiedniego zachowania się i przestrzegania przyjętych w danym środowisku norm postępowania. Uczestnictwo zatem i podporządkowanie się formom obowiązującym w czasie uroczystości to nic innego, jak świadome zaakceptowanie określonej ceremonii.
Niektóre grupy społeczne wypracowały własny bogaty ceremoniał, np. wojsko, górnicy, hutnicy, marynarze, harcerze. Ceremoniał wojskowy różni się w zasadniczy sposób od innych ceremoniałów. Różnice te powodowane są szeregiem specyficznych właściwości, charakterystycznych tylko dla wojska. Do nich możemy zaliczyć m.in. bogate tradycje oręża polskiego, swoistą strukturę wojska, przyjmowanie nowych wzorów, najbardziej odpowiadających aktualnym potrzebom. Ceremoniał wojskowy jest historycznie ukształtowanym zbiorem zasad i przepisów określających zespołowe i indywidualne zachowanie się żołnierzy oraz osób cywilnych uczestniczących w uroczystościach wojskowych
Treści zawarte w ceremoniale wojskowym są odzwierciedleniem patriotycznych tradycji narodu polskiego. Ceremoniał wojskowy jest istotnym elementem kultury narodowej i świadomości społecznej. Sprzyja integracji wojska ze społeczeństwem, a zwłaszcza patriotycznemu wychowaniu młodzieży. Uroczystości starannie pielęgnowane przez wojsko utrwalają w świadomości społeczeństwa podstawowe uczucie patriotyzmu, potęgują żywą reakcję emocjonalną, są istotnym elementem umacniania więzi pokoleń i utrwalania pamięci narodowej. Ceremonie wojskowe mają więc swoje narodowe uwarunkowania, utrwalają dobre imię żołnierza Wojska Polskiego, manifestują gotowość wojsk do obrony niepodległej Ojczyzny i do strzeżenia nienaruszalności jej granic.
O ile ceremoniał wojskowy oznacza przyjęte i często utrwalone tradycją zasady ceremonii wraz z przekazywanymi treściami, o tyle obyczaj wojskowy określa sposoby postępowania żołnierzy, których nie respektowanie spotyka się z krytyczną oceną nie tylko środowiska wojskowego, ale też i cywilnego. Przykładami obyczajów wojskowych są: zachowanie się żołnierza podkreślające jego honor i godność, okazywanie szacunku przełożonym i starszym, zachowanie się w czasie uroczystości wojskowych. Obyczaje związane są najczęściej z zewnętrzną stroną zachowania się żołnierza i ściśle związane z ceremonią. Chciałbym moją pracą ukazać, że ceremoniał wojskowy to coś więcej niż tylko zbiór zasad postępowania i obrządków. Jest to przede wszystkim swoiste narzędzie wychowawcze umożliwiające instytucji Wojska Polskiego rozwijanie w żołnierzach wartości będących podstawą egzystencji w społeczeństwie. Walory estetyczne oraz przeżycia towarzyszące ceremoniom wojskowym umożliwiają stworzenie więzi między żołnierzem a narodem wraz z jego kulturą i tradycją. Do napisania niniejszej pracy posłużyła mi metoda monograficzna, w której wykorzystałem następujące techniki badawcze: badanie dokumentacji, zgłębianie literatury tematycznej, wywiad. Moja praca składa się z czterech rozdziałów. Rozdział pierwszy dotyczy swoją tematyką genezy powstania podstawowych ceremonii wojskowych oraz ich powolnej ewolucji w swych treściach.
Rozdział drugi zawiera opisy poszczególnych ceremonii wojskowych. Występują tu dwa podrozdziały, z których pierwszy dotyczy ceremoniału z 1973r., będącego zarazem pierwszą pozycją tego typu w Wojsku Polskim, drugi zaś dotyczy ceremoniału z 1978 r., zawierając jedynie opisy tych ceremonii, które nie miały swojego odzwierciedlenia w poprzednim wydaniu. Rozdział trzeci przedstawia wychowawczą rolę ceremoniału wojskowego oraz jego wpływ na zachowanie żołnierzy służby zasadniczej i zawodowej. Materiałami źródłowymi do napisania tej pracy były ceremoniały wojskowe z lat 1973 i 1978. Główną literaturą z której korzystałem były pozycje L. Ratajczyka Historyczny rodowód polskiego ceremoniału wojskowego Warszawa 1981 i książka A. Mazura Ceremoniał promocyjny w wojsku polskim 966-1996 Warszawa 1997.
